فقمنا و لمّا يصح ديكنا الى جونة عند حدّادها اى صاحبها الَّذي يحفظها ، و قال النّابغة : الَّا سليمان اذ قال المليك له قم فى البريّة فاحددها عن الفند اى امنعها . و حدود كلمات كه متكلَّمان نهند از اين جاست ، و براى آن گفتند كه بايد تا جامع و مانع بود و مطَّرد و منعكس و شامل و كامل . « و حدود اللَّه » ، آن حدّهاست كه خداى تعالى در شرع بزد تا از آن تعدّى نكنند بر تشبيه به حدود سراى . * ( فَلا تَقْرَبُوها ) * ، گرد آن مگردى ( 1 ) و پيرامن آن مشوى ( 2 ) ، يقال : قربت الشّىء اقربه قربانا و قربت منه اقرب قربا . * ( كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّه آياتِه لِلنَّاسِ ) * ، خداى - جلّ جلاله - چنين بيان كند آيتهايش براى مردمان . و مراد به آيات ، ادلَّه است كه در شرع نصب كرد بر احكام از حلال و حرام ، كه امر و نهى به آن متعلَّق است . * ( لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ) * ، تا ( 3 ) متّقى شوند و اجتناب كنند از تعدّى آن . قوله : * ( وَلا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ ) * - الاية . مقاتل حيّان گفت و ابن السّائب كه : اين آيت در امرؤ القيس بن عابس الكندىّ آمد و در عبدان بن اشوع ، و آن بود كه ايشان پيش رسول - عليه السّلام - شدند به خصومت براى زمينى . چون به وقت سوگند رسيد ، آن كه صاحب يد ( 4 ) بود دست بداشت ( 5 ) و اختيار ( 6 ) سوگند خوردن نكرد ( 7 ) ، خداى تعالى اين آيت فرستاد . در معنى آيت دو قول گفتند : يكى آن كه خداى گفت : مالهايتان از ميان شما ( 8 ) به باطل مخورى از خيانت و رشوت و سرقت ، يعنى مال يكديگر ، چنان كه گفت :

--> ( 1 ) . مب : مگرديد ، فق : نگردى . ( 2 ) . مب : نرويد . ( 3 ) . مب : اما . ( 4 ) . آج : صاحب ملك . ( 5 ) . مج ، وز : نداشت . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : اجتناب . ( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : بكرد . ( 8 ) . مب : در ميان خود .